Wykroczenie ulega zatarciu po roku od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary – oznacza to, że po upływie tego okresu osoba uznawana jest za niekaraną, a wpis w ewidencji wykroczeń zostaje usunięty. Zatarcie wykroczenia wiąże się więc z pełnym przywróceniem dobrego imienia oraz praw, które mogły być ograniczone w wyniku popełnienia czynu.
Czym jest zatarcie wykroczenia?
Zatarcie wykroczenia to instytucja prawna, której celem jest umożliwienie sprawcy powrotu do stanu sprzed ukarania. Jak wskazuje Kodeks wykroczeń, po upływie określonego czasu od wykonania kary, osoba taka traktowana jest jak nieukarana. W praktyce oznacza to, że informacja o wykroczeniu znika z ewidencji, a sprawca może np. ponownie ubiegać się o stanowiska wymagające niekaralności.
„Po upływie jednego roku od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary uważa się, że sprawca nie był ukarany” – art. 46 §1 Kodeksu wykroczeń.
Kiedy dokładnie następuje zatarcie?
Zgodnie z polskim prawem zatarcie następuje automatycznie – nie trzeba składać żadnego wniosku. Liczy się data wykonania kary, darowania jej lub przedawnienia jej wykonania. Jeśli więc ktoś zapłacił grzywnę w dniu 10 maja 2023 roku, to zatarcie wykroczenia nastąpi 10 maja 2024 roku.
Wyjątki od reguły
Choć zasada jednego roku obowiązuje w większości przypadków, istnieją sytuacje, w których okres ten może ulec zmianie lub przedłużeniu, np. w przypadku kilku wykroczeń popełnionych w krótkim odstępie czasu. Wtedy każde z nich ulega zatarciu osobno – w zależności od momentu wykonania kary.
Dlaczego zatarcie jest ważne?
Instytucja zatarcia ma duże znaczenie społeczne i prawne. Dzięki niej osoba, która popełniła drobne wykroczenie, po jego „zatarciu” może w pełni uczestniczyć w życiu publicznym bez piętna przeszłości. W praktyce pozwala to na budowanie nowego wizerunku oraz uniknięcie negatywnych konsekwencji w relacjach zawodowych czy społecznych.
- Zatarcie przywraca status osoby nieukaranej.
- Nie wymaga żadnych formalności.
- Dotyczy wszystkich typów wykroczeń.
Ciekawostki dotyczące zatarcia wykroczeń
Warto wiedzieć, że dane o wykroczeniach nie widnieją w ogólnodostępnym Krajowym Rejestrze Karnym, ponieważ dotyczy on wyłącznie przestępstw. Oznacza to, że nawet przed zatarciem wpis o wykroczeniu nie wpływa na zaświadczenie o niekaralności wydawane przez KRK. Ponadto w niektórych przypadkach, np. gdy sąd zastosuje środek karny, moment zatarcia liczony jest od jego zakończenia.
Podsumowując – zatarcie wykroczenia następuje po roku od wykonania lub darowania kary i jest procesem automatycznym. Instytucja ta odgrywa istotną rolę w systemie prawnym, zapewniając równowagę między odpowiedzialnością a możliwością naprawy i rozpoczęcia nowego rozdziału w życiu obywatela.
