W polskim prawie kradzież uznawana jest za wykroczenie, jeśli wartość skradzionego mienia nie przekracza 800 złotych. W przypadku, gdy wartość ta jest wyższa, czyn ten traktowany jest jako przestępstwo i podlega surowszym sankcjom określonym w Kodeksie karnym. Próg ten został podniesiony w 2023 roku w wyniku zmian legislacyjnych, które miały na celu dostosowanie prawa do realiów ekonomicznych.
Podstawa prawna
Zasady dotyczące kwalifikacji czynu jako wykroczenia lub przestępstwa regulują przepisy dwóch ustaw: Kodeksu wykroczeń oraz Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 119 §1 Kodeksu wykroczeń, „kto kradnie cudze mienie, jeżeli wartość skradzionego mienia nie przekracza 800 złotych, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny”. Natomiast art. 278 §1 Kodeksu karnego stanowi, że „kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”.
Zmiana progu kwotowego
Do końca 2022 roku próg pomiędzy wykroczeniem a przestępstwem wynosił 500 zł. Jednak wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia, zgodnie z obowiązującymi przepisami, kwota ta została podniesiona do 800 zł. Mechanizm automatycznej zmiany progu ma na celu utrzymanie proporcjonalności kar w stosunku do sytuacji gospodarczej kraju.
Dlaczego próg się zmienia?
- Po pierwsze, rosnące ceny towarów powodują, że kradzieże drobnych przedmiotów coraz częściej przekraczały dotychczasowy limit.
- Po drugie, ustawodawca chciał uniknąć nieadekwatnych kar wobec drobnych kradzieży.
- Po trzecie, zmiana pozwala policji i sądom lepiej koncentrować się na poważniejszych przestępstwach.
Kradzież jako wykroczenie – jakie kary grożą?
Za kradzież o wartości do 800 zł grozi kara aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny do 5 000 zł. W praktyce sądy często orzekają kary w postaci prac społecznych lub grzywien wobec sprawców drobnych kradzieży. Warto pamiętać, że wykroczenie to również zapis w rejestrze skazanych, który może mieć wpływ na przyszłe zatrudnienie lub inne kwestie prawne.
Ciekawostki i dane
„Liczba drobnych kradzieży w Polsce w ostatnich latach utrzymuje się na wysokim poziomie, a najczęściej łupem złodziei padają artykuły spożywcze, kosmetyki i odzież.” – dane policyjne
Interesującym faktem jest także to, że kradzież rzeczy znalezionej lub nieumyślne przywłaszczenie znalezionych pieniędzy również może zostać zakwalifikowane jako wykroczenie. Warto zatem znać przepisy, które określają, kiedy mamy obowiązek zgłosić znalezione mienie.
Podsumowując, granica pomiędzy wykroczeniem a przestępstwem w przypadku kradzieży to obecnie 800 złotych. Znajomość tego progu ma znaczenie nie tylko dla organów ścigania, ale i obywateli, którzy powinni być świadomi konsekwencji prawnych nawet drobnych czynów zabronionych.
