Zapora w Czorsztynie, a właściwie zapora na Dunajcu w Niedzicy‑Czorsztynie, została ostatecznie napełniona wodą w roku 1997. To wtedy rozpoczęto proces zalewania doliny Dunajca, w wyniku którego powstał Zbiornik Czorsztyński, znany dziś jako Jezioro Czorsztyńskie. Woda stopniowo wypełniała sztuczny zbiornik przez kilka miesięcy, całkowicie zmieniając krajobraz i historię tego miejsca.
Historia budowy zapory
Pomysł budowy zapory w rejonie Czorsztyna i Niedzicy pojawił się już w okresie międzywojennym, jednak prace rozpoczęto dopiero w latach 70. XX wieku. Głównym celem inwestycji była ochrona przed powodziami terenów położonych w dolinie Dunajca oraz produkcja energii elektrycznej w elektrowni wodnej Niedzica.
Budowa trwała wiele lat, napotykając liczne problemy techniczne i środowiskowe. Po zakończeniu prac w 1995 roku rozpoczęto przygotowania do zalania terenu. Ostatecznie proces napełniania zbiornika ruszył w lipcu 1997 roku.
Co zalano?
Pod wodą znalazła się część dawnej wsi Maniowy, której mieszkańcy zostali przesiedleni do nowo wybudowanej miejscowości – Nowych Maniów. Zniknęły także fragmenty dróg, mostów oraz pola uprawne, które przez wieki stanowiły podstawę życia mieszkańców doliny Dunajca.
„Budowa zapory w Czorsztynie była jednym z największych przedsięwzięć hydrotechnicznych w Polsce drugiej połowy XX wieku.” — źródło: opracowanie naukowe Politechniki Krakowskiej
Powstanie Jeziora Czorsztyńskiego
Nowo powstały zbiornik wodny ma powierzchnię około 11 km² i długość ponad 9 kilometrów. Stał się ważnym elementem systemu przeciwpowodziowego Polski południowej oraz popularnym miejscem turystycznym. Położone po przeciwnych stronach jeziora zamki – Niedzica i Czorsztyn – tworzą niezwykle malowniczy krajobraz.
- Zbiornik ma pojemność ponad 230 mln m³ wody.
- Zapora ma wysokość 56 metrów i długość 404 metrów.
- Elektrownia wodna Niedzica produkuje do 90 GWh energii rocznie.
Ciekawostki i znaczenie dla regionu
Dzięki powstaniu jeziora obszar ten stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc turystycznych w Małopolsce. Wokół zbiornika rozwinięto infrastrukturę rekreacyjną, powstały przystanie, ścieżki rowerowe i punkty widokowe. W lecie odbywają się tu popularne rejsy statkami, a zimą pobliskie stoki zachęcają miłośników narciarstwa.
„Jezioro Czorsztyńskie to przykład, jak wielka inwestycja inżynieryjna może stać się atrakcją turystyczną i elementem tożsamości regionu.” — źródło: portal historyczno‑krajoznawczy
Podsumowanie
Odpowiadając na pytanie „kiedy zalali Czorsztyn?” — stało się to w roku 1997, po latach planów i przygotowań. Dziś Jezioro Czorsztyńskie jest symbolem połączenia natury, historii i ludzkiego osiągnięcia technicznego, które całkowicie odmieniło krajobraz Pienin.
